Struktura organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Polsce składa się z 217 inspektoratów, 43 oddziałów oraz 63 biur terytorialnych. Całość tworzy państwową jednostkę organizacyjną, , która posiada osobowość prawną i zajmuje się gromadzeniem składek na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne obywateli , jak również dystrybucją świadczeń (np. rent, emerytur, zasiłków chorobowych oraz macierzyńskich) w wysokości i na zasadach określonych w przepisach powszechnie obowiązujących.

Inspektoraty, jako jedne z najmniejszych jednostek organizacyjnych ubezpieczyciela, usytuowane są niemalże we wszystkich powiatach w Polsce. Wszystkich jest ich 217. Do nadrzędnych działań inspektoratów należy:

• szkolenie pracodawców i pracowników,
• realizacja porozumień i umów międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
• wprowadzanie danych do systemu informatycznego,
• dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń,
• orzecznictwo lekarskie na potrzeby ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych
• ustalanie uprawnień do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń zleconych Zakładowi,
• wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń zleconych Zakładowi do wypłaty,
• przetwarzanie danych dla potrzeb działalności ZUS,
• obsługa poligraficzna ZUS,
• stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,
• dochodzenie należnych składek i opłat,

Wiedzieć należy, że z pracownikami inspektoratów ZUS można skontaktować się w następujący sposób:

• telefonicznie,
• odwiedzając jednostkę osobiście,
• drogą elektroniczną (poprzez pocztę elektroniczną lub formularz zamieszczony na stronie internetowej),

Numery telefonów do poszczególnych inspektoratów znaleźć można na głównej stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - www.zus.pl. Należy jednak pamiętać, że odpowiednią jednostką organizacyjną, uprawnioną do rozpatrzenia danej sprawy, jest placówka ZUS terytorialnie przyporządkowana do miejsca zamieszkania płatnika lalbo , jeżeli płatnik pracuje, siedziby firmy.