Ustawa o podatku od towarów i usług dokładnie definiują przypadki, kiedy przedsiębiorca może zmniejszyć wymiar podatku VAT. Występują jednak takie okoliczności, kiedy będzie to niemożliwe, a niewłaściwa interpretacja przepisów, grozi odpowiedzialnością karną.

Odliczenie VAT to inaczej, pomniejszenie o wymiar podatku VAT, kwoty należnego podatku z tytułu wykonanej sprzedaży. W efekcie, skutkuje to zmniejszeniem sumy podatku należnego do uiszczenia w urzędzie skarbowym lub powstaniem nadwyżki, którą można przenieść na następny okres rozliczeniowy.

Kiedy można odliczyć VAT
Właścicielowi działalności gospodarczej przysługuje prawo do odliczenia VAT w zakresie, towarów i usług, wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych. Dodatkowo, kupno usług albo towarów powinien być związany z prowadzoną przez podatnika firmę.

Ustawa przewiduje jednak wiele wyjątków, które rozszerzają prawo do odliczeń podatkowych na przypadki, w których podatek naliczony nie ma związku z czynnością opodatkowaną.. Dzielą się one na trzy grupy:

Import zagraniczny
Podatnik ma prawo do odliczeń podatku VAT, jeśli importowane albo nabyte usługi albo towary dotyczą:

• wydania drukowanych materiałów reklamowych, prezentów, próbek (artykuł7 ustęp3-7 ustawy o VAT)
• dostawy towarów albo świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju (więc formalnie nieopodatkowanych), jeśli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik ma dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami

Złoto jako towar
Właściciel działalności gospodarczej ma prawo do odliczenia podatku VAT również w sytuacji, jeśli wykonując czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dot. złota inwestycyjnego), nabywa:

• usługi polegające na zmianie postaci, masy albo próby złota, w tym złota inwestycyjnego, w tym również wewnątrz wspólnoty europejskiej, lub importuje towar albo usługi, które są związane z wytworzeniem albo przetworzeniem złota inwestycyjnego
• złoto inwestycyjne od podatnika wytwarzającego albo przetwarzającego złoto w celach przemysłowych lub dostarcza złoto w celach przemysłowych, w tym również wewnątrzwspólnotowo, albo importuje złoto inne niż złoto inwestycyjne, jeżeli to złoto jest następnie przekształcone w złoto inwestycyjne przez tego podatnika albo na jego rzecz

Usługi niematerialne
Właściciel działalności gospodarczej, w myśl art.27 ustęp 3 punkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, posiada również prawo do odliczeń podatku VAT, jeżeli miejscem świadczenia usług niematerialnych jest terytorium państwa poza UE lub gdy usługi dotyczą bezpośrednio towarów eksportowanych, pod warunkiem posiadania dokumentów ,z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami|jest w posiadaniu dokumentów ,potwierdzających związek odliczonego podatku z tymi czynnościami:

• transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, w tym również świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych
• transakcji, w tym pośrednictwa, dotyczących rachunków terminowych i bieżących, czeków, płatności, długów, przelewów i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem inkasa należności i faktoringu
• transakcji, w tym pośrednictwa dotyczącego walut, banknotów i monet używanych jako prawne środki płatnicze - z wyłączeniem przedmiotów kolekcjonerskich
• transakcji, w tym pośrednictwa, z wyłączeniem zarządzania i przechowywania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach i stowarzyszeniach, obligacje i inne papiery wartościowe - z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów lub udziałów
• pośrednictwa lub wszelkich działań w zakresie gwarancji kredytowych, lub jakiegokolwiek innego zabezpieczenia pieniędzy oraz zarządzania gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę
• udzielania i pośrednictwa w udzieleniu kredytu oraz zarządzania kredytem przez kredytodawcę