Kontrahenta, który spóźnia się z zapłatą należnych zobowiązań finansowych, można ukarać odsetkami naliczanymi za zwłokę. Pozwala na to Kodeks Cywilny, który reguluje procesy umowy cywilnoprawnej. Jak więc naliczyć odsetki za zwłokę?
Jak wyliczyć należne odsetki
Kodeks Cywilny reguluje wszystkie procesy, które zachodzą w umowach cywilnoprawnych, dlatego też w zapisach umowy między stronami nie wolno zawrzeć odsetek większych niż czterokrotna stopa lombardowa Narodowego Banku Polskiego. Natomiast jeżeli stopa odsetkowa nie została oddzielnie ustalona postanowieniami umowy cywilnoprawnej, należy odwołać się do art. 481 paragraf 2 Kodeksu Cywilnego
K.C., zezwalającego na stosowanie odsetek ustawowych. W 2010 roku wynoszą one 13 procent długu w skali rocznej.
Od kiedy można naliczać odsetki
W myśl art. 481 Kodeksu Cywilnego, jeśli jedna ze stron opóźnia się z zapłatą należności, wierzyciel ma prawo żądać odsetek za czas spóźnienia. Procedurę obliczania odsetek można rozpocząć od pierwszego dnia , w którym minął termin zapłaty, przy czym:
- jeżeli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, np. na sobotę, wtedy nie ulega on przesunięciu
- jeżeli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, tzn. w święto lub w niedzielę, wtedy ulega on przesunięciu na następny dzień, nie będący ustawowo wolnym od pracy (np. z niedzieli na poniedziałek)
Jak sporządzić notę odsetkową
Nota odsetkowa, inaczej nazywana też monitem zaległości, powinna zawierać wszystkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się m.in. z:
- podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
- terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
- kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
- terminu opóźnień w spłacie
- danych wierzyciela i danych dłużnika
- wskazania sposobu uregulowania płatności
- rodzaju powstałych zobowiązań
- daty sporządzenia dokumentu
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późniejszymi zmianami):
- Art. 481.
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
- Art. 482.
§ 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.
- Art. 359.
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.