Zgodnie z ogólną zasadą swobody umów, wyrażoną w art. 3531k.c., strony zawierające umowę mają możliwość ułożyć stosunek prawny, podług swego uznania, o ile jego treść albo idea nie były przeciwstawne właściwościom stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Zapis ten decyduje wręcz o tym, iż wykonanie pracy nie musi mieć charakteru pracowniczego, a więc zezwala się jej wykonywanie w oparciu o umowę cywilną. W niniejszym zakresie liczy się wola stron, jaką trzeba przemyśleć w pierwszej chwili.
Umowa o pracę – pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju, na rzecz zatrudniającego. Pracodawca nadzoruje tę pracę, precyzuje jej miejsce oraz czas świadczenia. Obliguje się również do zatrudnienia kandydata oraz świadczenia mu opisanego w umowie wynagrodzenia. Oznacza to, iż bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy, przy wypełnieniu tych warunków, niniejsza więź łącząca zainteresowanych, będzie potraktowana jako umowa o pracę.
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy uchowaniu wykonywania pracy w takich samych warunkach.
Umowa zlecenie – charakteryzuje produkt lub usługę, jakie zatrudniony na umowę zlecenie zobowiązuje się świadczyć na rzecz zleceniodawcy. W tej sytuacji mamy dwa subiekty stosunku zobowiązaniowego - zamiast pracownika i zatrudniającego, istnieje zatrudniony na umowę zlecenie i zleceniodawca.
Umowa zlecenie i umowa o pracę są najbardziej oczywistymi metodami zatrudnienia pracowników. Mimo, że na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia mogą być wykonane takie same usługi, to między tymi formami zatrudnienia jest kilka istotnych rozróżnień:
Umowa o pracę
• Może być zawarta jedynie z osoba fizyczną,
• Zasadnicza część wynagrodzenia winna być płacona co miesiąc,
• Powinna być utworzona w charakterze pisemnym. Jeśli będzie zawarta słownie, zatrudniający musi najpóźniej w czasie siedmiu dni od daty zaczęcia pracy, potwierdzić ją pisemnie,
• Pracownik ma obowiązek wyświadczać pracę osobiście i wykonywać polecenia pracodawcy,
• Pracownik ma obowiązek spełniać ustalone powinności w wyznaczonym miejscu i czasie,
• Pomiędzy stronami zachodzi stosunek pracy,
• Jest płatna. Pracownik nie ma możliwości pozbyć się prawa do wynagrodzenia,
• Zawarcie umowy o pracę miast umowy zlecenia, nie stwarza żadnych negatywnych konsekwencji prawnych dla pracodawcy,,
• Pracownik jest dobrowolnie podlegający zatrudniającemu,
• Stronami umowy są zatrudniony i zatrudniający,
• Szczegółowo określa tryb i czas wypowiedzenia
• Osoba świadcząca umowę o pracę podpada obowiązkowo polisie społecznej.
Umowa zlecenie
• Zleceniodawca i zleceniobiorca są równoprawnymi subiektami,
• Mogą ją świadczyć przeróżne osoby, również osoby prawne i inne podmioty nie mające osobowości prawnej,
• Stronami umowy są zleceniobiorca i zlecający,
• Może być związana w każdej formie: ustnie, na piśmie albo w sposób dorozumiany,
• Może być wypowiedziana w dowolnym czasie,
• Wypłata powinna być wypłacona po wykonaniu zlecenia (lub w inny sposób określony w umowie między zleceniodawcą a zleceniobiorcą),
• Między stronami wywiązuje się stosunek cywilnoprawny,
• Zleceniobiorca nie musi świadczyć określone obowiązki w przeznaczonym do tego celu miejscu i czasie,
• Może być płatna albo nieodpłatna,
• Zasadniczo zleceniobiorca powinien świadczyć pracę osobiście. Ma on jednak możliwość w określonych sytuacjach, za pozwoleniem zlecającego, oddać jej świadczenie innej osobie, co daje zleceniodawcy całkowitą pewność, że praca będzie wyświadczona o czasie. Za wybór osoby zastępującej odpowiada bowiem zleceniobiorca,
• Zawarcie umowy zlecenia zamiast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciwko prawom zatrudnionego i podpada karze grzywny,
• Osoba świadcząca zlecenie, ma możliwość podlegać obowiązkowi polisy społecznej jedynie w sytuacjach precyzyjnie określonych przez przepisy tyczące się polis społecznych.